Czy kawa wypłukuje wapń?

Chociaż wiele osób nie wyobraża sobie poranka bez aromatycznej kawy, napój ten wzbudza wiele kontrowersji dotyczących wpływu na zdrowie. Jedna z teorii głosi, że kawa wypłukuje wapń. Czy jest to prawda?

Kawa to napój znany od dawna i rozpowszechniony na całym świecie. Występuje w wielu gatunkach i odmianach, można ją parzyć i podawać na różne sposoby. Właściwościami kawy interesują się również naukowcy, którzy chcą ustalić jej wpływ na zdrowie człowieka. Wnioski z przeprowadzonych do tej pory badań nie są jednoznaczne – napój ten nie jest ani ewidentnie szkodliwy, ani też nie wykazuje szczególnie dobroczynnego działania1.

Warto jednak podkreślić, że wpływ napoju z nasion kawowca na organizm w dużej mierze zależy od tego, w jakiej ilości jest spożywany. Istnieją bowiem pewne ograniczenia (np. wiekowe czy wynikające z ogólnego stanu zdrowia), które przesądzają o tym, czy picie kawy będzie dostarczać nam wyłącznie przyjemnych wrażeń, czy też jest odradzane. W niektórych przypadkach nadmierne spożycie może mieć także negatywny wpływ na poziom wapnia w organizmie.
Kontrowersje na temat wpływu kofeiny na układ kostny
Kontrowersji na temat kawy i jej wpływu na organizm, w tym zjawiska wypłukiwania wapnia, jest wiele. Nawet zdania naukowców są podzielone.

Pierwsze badania nad kofeiną, które skutkowały negatywnymi wnioskami, przeprowadzono w 1982 roku na grupie kobiet wieku 35-44 lat spożywających dziennie 400 mg kofeiny. Wykazano w nich, że już przy spożyciu 150-300 mg kofeiny dochodzi do wydalania wapnia wraz z moczem w ciągu 2-3 godzin2.

Jednak większość prowadzonych obecnie badań3 potwierdza, że umiarkowane picie kawy jest bezpieczne i nie stanowi zagrożenia dla zdrowia. Przy umiarkowanych dobowych dawkach kofeiny, czyli ok. 400 mg dziennie, oraz przy spożyciu wapnia przynajmniej 800mg w przypadku osób zdrowych nie powinno dochodzić do żadnych zmian ani w poziomie wapnia w organizmie, ani w strukturze kości4.

Jaka jest “bezpieczna” ilość kawy?

Wpływ kawy na organizm w dużej mierze zależy od ilości spożywanego napoju. W przypadku zdrowych dorosłych umiarkowane spożycie kofeiny, a więc do ok. 400 mg dziennie, nie powinno doprowadzić do przykrych konsekwencji zdrowotnych. Dotyczy to jednak osób, które przyjmują odpowiednią ilość wapnia. Picie kawy w rozsądnych ilościach nie powinno przyczyniać się do omawianego wypłukiwania wapnia i innych negatywnych skutków dla naszych kości5. Trzeba też pamiętać, że picie kawy w dużych ilościach nie jest wskazane u osób z problemami sercowo-naczyniowymi.

Ile zatem filiżanek kawy można wypić dziennie? Przyjmuje się, że standardowa filiżanka kawy (ok. 160 ml) zawiera 80-100 mg kofeiny, zatem można pozwolić sobie na 3-4 takie porcje. Miłośnicy kawy espresso (25-40 ml) dwa razy rzadziej będą delektować się aromatycznym napojem, gdyż w tej stosunkowo niewielkiej ilości znajduje się powyżej 200 mg6.

Konsekwencje nadmiernego spożywania kawy

Dolegliwości ze strony organizmu mogą pojawić się w przypadku nadmiernego i długotrwałego spożywania kawy. O nadmiernej ilości możemy mówić wtedy, gdy ilość spożywanej kofeiny dziennie przekracza 500–600 mg7. Takie ilości kofeiny dostarczane organizmowi regularnie mogą wpływać negatywnie na aktywność, sen czy układ trawienny8. Istnieje też ryzyko wystąpienia problemów z właściwą podażą wapnia, szczególnie u ludzi spożywających niewielkie ilości tego pierwiastka.

Kawa – pić czy nie pić?

Analizując różne badania można wyciągnąć wnioski, że nadmierne spożycie kofeiny może prowadzić do eliminacji wapnia z organizmu u osób, które nie dostarczają odpowiedniej ilości tego pierwiastka np. wraz z dietą. Problem ten dotyczy także osób np. z zaburzonym metabolizmem wapnia lub w podeszłym wieku.

Okazuje się zatem, że wiele zależy od tego, ile kawy spożywamy każdego dnia oraz czy dostarczamy odpowiednią ilość wapnia. Zjawisko “wypłukiwaniem wapnia” z organizmu może się pojawić, jeśli dieta jest uboga w wapń, a także inne składniki odpowiedzialne za jego prawidłowe wchłanianie, czyli np. witaminę D.

Pijesz kawę? Pamiętaj o wapniu

Wapń to pierwiastek, który odgrywa bardzo ważną rolę w naszym organizmie. Przede wszystkim warunkuje prawidłowe funkcjonowanie układu kostnego i mięśniowego – jest niezbędny dla rozwoju i utrzymania mocnych kości, jest również niezbędny do pracy mięśni. Oprócz tego przyczynia się do prawidłowego krzepnięcia krwi, bierze udział w procesach podziału komórek i wpływa na funkcjonowanie enzymów trawiennych oraz utrzymanie prawidłowego przekaźnictwa nerwowego.

Bez względu na to, czy pijesz kawę, czy też nie, powinieneś dbać o to, aby wraz z codzienną dietą dostarczać odpowiedniej ilości wapnia. Jeśli obawiasz się, że w twoim organizmie mogą występować deficyty, porozmawiaj z lekarzem o ich uzupełnieniu, np. poprzez odpowiednio dobrane suplementy diety.

  1. Żukiewicz-Sobczak W, Krasowska E, Sobczak P, Horoch A, Wojtyła A, Piątek J. Wpływ spożycia kawy na organizm człowieka. Med Og Nauk Zdr. 2012; 18(1): 71-76, s. 75.
  2. Bojarowicz H., Przygoda M., Kofeina. Cz. I. Powszechność stosowania kofeiny oraz jej działanie na organizm, Probl Hig Epidemiol 2012, 93(1): 8-13, s. 11.
  3. Tamże, s. 71-72.
  4. Cyt. Bojarowicz H., Przygoda M., Kofeina. Cz. I. Powszechność stosowania…, s. 11.
  5. Cyt. Żukiewicz-Sobczak W, Krasowska E, Sobczak P, Horoch A, Wojtyła A, Piątek J. Wpływ spożycia kawy…, s. 73.
  6. Kawa, herbata, napoje niskoprocentowe – za i przeciw, pod. red. Hamułka J., Konferencja zorganizowana przez Polskie Towarzystwo Nauk Żywieniowych, Zarząd Główny oraz Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW, Warszawa 2018, s. 11.
  7. Cyt. Żukiewicz-Sobczak W, Krasowska E, Sobczak P, Horoch A, Wojtyła A, Piątek J. Wpływ spożycia kawy…, s. 73.
  8. Tamże s. 73.