Szkliwo

Funkcje szkliwa

Szkliwo to najtwardsza tkanka organizmu. Zbudowane jest w 98% ze związków nieorganicznych, głównie z hydroksyapatytu. 2% szkliwa to woda i związki organiczne.

Funkcja ochronna

Szkliwo jest zewnętrzną warstwą korony zęba. Szkliwo pokrywa zębinę zapewniając jej ochronę przed czynnikami:

  • termicznymi (zimne pokarmy),
  • fizycznymi (żucie),
  • biologicznymi (bakterie powodujące próchnicę),
  • chemicznymi (kwaśne pokarmy).

Funkcja estetyczna

Szkliwo dzięki swojej strukturze chemicznej chroni zęby przed przebarwieniami. Hydroksyapatyt jest strukturą stabilną chemicznie niewchodzącą w reakcje ze związkami powodującymi przebarwienia.

Szkliwo odpowiada za kształt i wielkość zęba. Tworzenie szkliwa kończy się jednoczasowo z wyrznięciem się zęba – wtedy już ząb jest w pełni uformowany.

Remineralizacja – proces wzmacniania szkliwa

Źródłem wapnia, który posłuży do odbudowania struktury hydroksyapatytu jest ślina.

Remineralizacja może przebiegać dwutorowo:

  1. Odbudowa już istniejącej struktury kryształów szkliwa.
  2. Tworzenie nowych kryształów.

W procesie remineralizacji na drodze tworzenia nowych kryształów bardzo ważną rolę odgrywają wapń i fluor.

Wapń i fluor używane do remineralizacji pochodzą ze śliny. Remineralizacja z udziałem fluoru odbywa się poprzez modyfikowanie hydroksyapatytu wapnia. Powstaje wtedy fluorohydroksyapatyt zawierający w swojej strukturze fluor.

Fluorohydroksyapatyt charakteryzuje się większą odpornością na działanie kwasów bakterii powodujących próchnicę, dzięki swojej mniejszej rozpuszczalności w kwasach w stosunku do hydroksyapatytu wapnia.

Warunkiem skutecznego przebiegu remineralizacji szkliwa jest stała obecność w ślinie jonów wapnia i fluoru. 

Podstawowym źródłem obecności wapnia w ślinie jest dieta. Dbając o zęby należy pamiętać o konieczności spożywania bogatych w wapń produktów spożywczych.

Natomiast regularne stosowanie past z fluorem zapewnia powstawanie na powierzchni szkliwa warstwy fluorku wapnia o grubości 2 mikronów. Taka ilość fluoru wystarcza do utrzymania właściwej mineralizacji i pobudzania remineralizacji.